Bắt đầu với những buổi ứng tác vào thời kỳ COVID, POEMS dần trở thành hành trình ghi âm giữa thiên nhiên Iceland, nơi thơ ca, âm nhạc và không gian cùng giao thoa. Nhà soạn nhạc Viktor Orri Árnason cùng soprano Álfheiður Erla Guðmundsdóttir đã mang tác phẩm của các nhà thơ Iceland về những vùng đất gắn với họ và thu lại hành trình bằng một hệ thống thiết bị phòng thu Neumann nhỏ gọn.
POEMS Khởi Nguồn Từ Những Buổi Jam Ngẫu Hứng
Dự án POEMS được nhen nhóm một cách rất tự nhiên trong những ngày cách ly đại dịch COVID-19. Vào thời điểm đó, nghệ sĩ Viktor Orri Árnason thường mời các đồng nghiệp tới studio cá nhân để cùng chơi nhạc và ngẫu hứng tìm tòi chất liệu mới.
Trong một lần gặp gỡ, Álfheiður đã mang theo những tập thơ có ý nghĩa vô cùng đặc biệt đối với cô. Hai nghệ sĩ bắt đầu thử nghiệm việc phổ nhạc cho các tác phẩm này, và chính từ những cảm xúc mộc mạc ban đầu, POEMS đã từng bước ra đời.
Ban đầu, cả hai chỉ lên kế hoạch thực hiện một album thu âm gói gọn trong studio của Viktor tại Berlin. Dù vậy, trong lúc bấm máy, họ nhận ra một hướng đi giàu cảm xúc hơn: Thay vì chỉ tái hiện vẻ đẹp thơ ca Iceland trong bốn bức tường phòng thu, tại sao không đưa âm nhạc trở lại chính những không gian sinh ra các áng thơ đó?
Ý tưởng độc đáo ấy đã khởi xướng cho một hành trình nghệ thuật trải dài khắp Iceland.
Khi Âm Nhạc Tìm Lại Nơi Chốn Khởi Nguồn Của Thơ Ca
Viktor và Álfheiður đã cùng nhau rong đuổi, cất tiếng hát tại những địa danh gắn liền với cuộc đời các nhà thơ, trò chuyện cùng người thân của họ để thấu hiểu câu chuyện đằng sau từng sáng tác.
Từ định hướng ban đầu là một video lưu giữ khoảnh khắc biểu diễn, dự án dần phát triển quy mô thành phim tài liệu nghệ thuật POEMS - A Journey Through Icelandic Poetry.
Điều tạo nên sự khác biệt là giai điệu không hề bị tách rời khỏi bối cảnh thể hiện. Những ngôi nhà gỗ trầm mặc, khoảng trời bao la hay các dải sông băng kỳ vĩ đều sở hữu sắc thái âm thanh và bầu không khí rất riêng. Việc ghi âm trực tiếp tại hiện trường đã biến chính không gian thiên nhiên thành một mảnh ghép của bản phối.
Nhờ đó đối với Viktor, quy trình thu âm không còn là công đoạn lưu trữ thụ động, mà trở thành một phần cốt lõi trong tư duy sáng tạo.
Thiết Lập Mạch Thu Âm Di Động Suốt Chuyến Đi
Để hiện thực hóa phương pháp này, Viktor cần một cấu hình thiết bị gọn gàng cho việc di chuyển nhưng vẫn đảm bảo khả năng kiểm soát chất lượng âm thanh tối ưu giữa các địa hình khác nhau.
Hệ thống sử dụng hai thiết bị Neumann MT 48 ghép nối để mở rộng thành 4 kênh thu tiêu chuẩn, đóng vai trò trung tâm điều khiển. Về micro, Viktor ưu tiên dòng Neumann U 67 cho Vocal, kết hợp bộ đôi KM 184 cho dàn dây và ứng dụng linh hoạt KM 184 cùng dòng Neumann MCM khi thu tiếng piano cũng như organ chân.
Thay vì vận hành một dàn thu cồng kềnh, Viktor chủ động giới hạn số lượng kênh thu. Điều này đòi hỏi kỹ năng lựa chọn microphone, tính toán vị trí đặt mic và đưa ra quyết định kỹ thuật chính xác ngay tại hiện trường.
Trong điều kiện thiếu vắng phòng kiểm âm tiêu chuẩn, chiếc tai nghe kiểm âm Neumann NDH 20 trở thành công cụ đắc lực giúp anh đánh giá bản thu ngay tại chỗ, từ độ cân bằng dải tần, không gian nổi cho đến kiểm soát tạp âm.
Sau mỗi ngày làm việc, Viktor đều dành thời gian nghe lại toàn bộ các bản thu, chọn lựa take ưng ý và tiến hành mix nháp. Những cảm nhận âm thanh của ngày hôm trước trực tiếp định hướng cho cách cả nhóm trình diễn và ghi âm trong ngày tiếp theo.
Bối Cảnh Trở Thành Một Thành Phần Của Bản Thu
Một trong những khoảnh khắc xúc động nhất của chuyến hành trình diễn ra ngay trước mặt một dải sông băng vĩnh cửu. Viktor vốn đã lường trước vô vàn trở ngại khi thu âm ngoài trời như gió rít, tiếng ồn tự nhiên hay sự biến động của thời tiết. Tuy nhiên khi bấm máy, bầu không khí xung quanh lại trở nên tĩnh lặng một cách lạ kỳ.
Khung cảnh thiên nhiên rộng lớn đối lập hoàn toàn với chất âm mộc mạc, gần gũi được bắt trọn trong phần trình diễn. Địa điểm này còn mang đậm dấu ấn cảm xúc riêng với Álfheiður, biến buổi thu âm thành một kỷ niệm vô cùng thiêng liêng.
Đó cũng chính là triết lý xuyên suốt của POEMS: Âm nhạc, thơ ca và bối cảnh thiên nhiên không tách rời mà cùng nhau tạo nên một thiên tiểu thuyết bằng âm thanh.
Khép lại hành trình, điều khiến Viktor bất ngờ nhất là họ không cần chuẩn bị quá nhiều máy móc phức tạp để hoàn thành dự án. Một hệ thống di động tối giản, số lượng kênh giới hạn cùng những thiết bị thực sự tin cậy là đủ để đồng hành xuyên suốt từ sân khấu thực địa đến bản thu hoàn chỉnh.
POEMS nhờ đó không chỉ dừng lại ở việc đưa thơ ca Iceland vào giai điệu, mà còn là hành trình đưa âm nhạc trở về hòa quyện với những miền đất đã thổi hồn cho chúng.
Nguồn: Neumann Newsroom - Recording POEMS: Viktor Orri Árnason in Conversation